ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ "ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಪವರ್ ಕಟ್ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ" ಎಂಬ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದಿದೆಯೇ? ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ನಂಬರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಖಾಲಿಯಾಗುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM) ಹೆಸರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಹಗರಣದಿಂದ ಪಾರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?
ಸಂಜೆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಲೋ ಅಥವಾ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಲೋ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ನಡುಗುತ್ತದೆ. ತೆಗೆದು ನೋಡಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಸಂದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. "ಪ್ರಿಯ ಗ್ರಾಹಕರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ರಾತ್ರಿ 9:30 ಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಕೂಡಲೇ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಂಬರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಆಫೀಸರ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ." ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಓದಿದ ತಕ್ಷಣ ಯಾರಗಾದರೂ ಎದೆಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿರಬಹುದು, ವಯಸ್ಸಾದವರಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರಬಹುದು. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಕರೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಮುಂದೇನು ಯೋಚಿಸದೆ ಆ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿರುವ ನಂಬರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಆ ಒಂದು ಕರೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 'ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಬಿಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್'.
ಈ ವಂಚನೆಯ ಜಾಲ ಎಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್ ಪೇ ಅಥವಾ ಬೆಸ್ಕಾಂ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತೇವೆ. ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಇಂತಹ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದಾಗ, "ಬಹುಶಃ ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗಿಲ್ಲವೇನೋ, ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸರಿಪಡಿಸೋಣ" ಎಂದು ನಾವು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ವಂಚಕರು ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅತ್ತ ಕಡೆಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತಾನು ಹೆಸ್ಕಾಂ, ಚೆಸ್ಕಾಂ ಅಥವಾ ಬೆಸ್ಕಾಂ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. "ಸರ್, ನಿಮ್ಮ ಪೇಮೆಂಟ್ ಪೆಂಡಿಂಗ್ ಇದೆ, ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈಗಲೇ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಲೈನ್ ಕಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದರ ಮುಂದಿನ ಹಂತವೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಬಿಲ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಅವರು ನಿಮಗೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಲಿಂಕ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು 'ಕ್ವಿಕ್ ಸಪೋರ್ಟ್' (QuickSupport) ಅಥವಾ 'ಎನಿಡೆಸ್ಕ್' (AnyDesk) ನಂತಹ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶೇರಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೀವು ಅದನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ, ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಏನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು "ನಮ್ಮ ಸರ್ವರ್ಗೆ ಕನೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ನಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಂತರ ಅವರು, "ಬಿಲ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಕೇವಲ 10 ರೂಪಾಯಿ ಅಥವಾ 100 ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಿ, ಉಳಿದಿದ್ದು ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 10 ರೂಪಾಯಿ ತಾನೇ ಎಂದು ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ (UPI PIN) ಹಾಕಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶೇರಿಂಗ್ ಆನ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನೀವು ಟೈಪ್ ಮಾಡುವ ಪಿನ್ ನಂಬರ್ ಅವರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಮಗೆ ಬರುವ ಒಟಿಪಿಯನ್ನು ಅವರೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ನೀವು 10 ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಿದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ, ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 50 ಸಾವಿರವೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಲಕ್ಷವೋ ಬೇರೊಂದು ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕರೆಂಟ್ ಕಟ್ ಆಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹೋಗಿ, ಜೀವನದ ಉಳಿತಾಯವನ್ನೇ ಜನರು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸಲಿಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿಗಳು (ESCOMs) ಈ ರೀತಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆಯೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿ, ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಮೆಸೇಜ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಬೆದರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳ ಬಿಲ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಡ್ಡಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೂ ಕೂಡ ಲೈನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಬಂದು ಫ್ಯೂಸ್ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು, ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಲೈನ್ ಕಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ಭಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಮೋಸ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ನಕಲಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದಿರುವ ನಂಬರ್ ಗಮನಿಸಿ. ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಅಥವಾ ಬೆಸ್ಕಾಂನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 10 ಅಂಕಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ನಿಂದ (+91 9xxxx) ಮೆಸೇಜ್ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಯಾವಾಗಲೂ 'BESCOM', 'KPTCL' ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಹೆಡರ್ (Header) ಇರುವ ಐಡಿಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾರೂ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಚಾಟ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ "Electricity Officer" ನಂಬರ್ ಎಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್. ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪರ್ಸನಲ್ ನಂಬರ್ ಅನ್ನು ಹೀಗೆ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಹಂಚುವುದಿಲ್ಲ.
ವಂಚಕರು ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. "Tonight 9.30 PM Power Cut" ಎಂಬಂತಹ ವಾಕ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನಿಜವಾದ ಬಿಲ್ ಮೆಸೇಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ ಐಡಿ (RR Number) ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತದ ವಿವರ ಇರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಬೆದರಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮಗೆ ಇಂತಹ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಡಿ. ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲಿರುವ ನಂಬರ್ಗೆ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿಯೂ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನಿಮಗೆ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ರಶೀದಿ ತೆಗೆದು ನೋಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1912) ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಿಚಾರಿಸಿ. ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ. ಅವರು "ಇಲ್ಲ ಸರ್, ನಿಮ್ಮ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಯಾಗಿದೆ, ಭಯಪಡಬೇಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ನಿಮಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ಆಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಅಥವಾ ಫೋನ್ ಪೇ ಹಿಸ್ಟರಿ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು, ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇಲ್ಲ.
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀವು ಈ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶೇರಿಂಗ್ ಆಪ್ ಅನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಖಾತೆ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಿ. ಮತ್ತು ತಡಮಾಡದೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಅದು ತನಿಖೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಸಾದವರು ಈ ಹಗರಣದ ಸುಲಭ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಹಿರಿಯರಿಗೆ "ಕರೆಂಟ್ ಹೋಗುತ್ತೆ" ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆಯ ಭಯ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯಂದಿರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ. "ಯಾರೇ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಆಪ್ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿ ಅಂದ್ರೆ ಹಾಕಬೇಡಿ, ಒಟಿಪಿ ಕೊಡಬೇಡಿ, ಬಿಲ್ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳಿ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೇ ನಮ್ಮ ಆಯುಧ. ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ಅವು ಇಷ್ಟು ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಪರಿಚಿತ ನಂಬರ್ನಿಂದ ಬರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯಬೇಡಿ. "ರಾತ್ರಿ ಕರೆಂಟ್ ಕಟ್ ಆಗುತ್ತೆ" ಎಂಬ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಓದಿ ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾಗಿ ಅಥವಾ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬೆಳಕು ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ, ವಂಚಕರ ಕೈಯಲ್ಲಲ್ಲ. ಜಾಗೃತರಾಗಿರಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿ.
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.
