ನಿಮಗೊಂದು ಲಾಟರಿ ಹೊಡೆದಿದೆ ಅಂತ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದಿದ್ಯಾ? ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ಲಿಂಕ್ ಬಂದಿದ್ಯಾ? ಹುಷಾರ್! ಆ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಖಾಲಿಯಾಗೋದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಅಸಲಿ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚೋದು ಹೇಗೆ ಅನ್ನೋದನ್ನು ನಾವು ಹೇಳ್ತೀವಿ ಕೇಳಿ!
ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಟಿಂಗ್ ಎಂದು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಫೋನ್ ತೆಗೆದು ನೋಡುತ್ತೀರಿ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ನಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮೆಸೇಜ್ನಲ್ಲೋ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಸಂದೇಶ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. "ಅಭಿನಂದನೆಗಳು! ಅಮೆಜಾನ್ ಸೇಲ್ ಪ್ರಯುಕ್ತ ನೀವು ಐಫೋನ್ 15 ಅನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ. ತಕ್ಷಣ ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ವಿಳಾಸ ಬರೆಯಿರಿ" ಎಂದೋ ಅಥವಾ "ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿ" ಎಂದೋ ಇರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಎದೆ ಧಸಕ್ ಎನ್ನುವಂತಹ ಮೆಸೇಜ್ಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. "ನಿಮ್ಮ ಎಸ್ಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗಿಲ್ಲ, ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಒಳಗೆ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಪಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಭಾವನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಆಸೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಭಯ. ಈ ಎರಡು ಭಾವನೆಗಳೇ ಸೈಬರ್ ಕಳ್ಳರ ಬಂಡವಾಳ. ನೀವು ಆ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಹ್ಯಾಕ್ ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀವು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಕಳ್ಳರ ಪಾಲಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಫಿಶಿಂಗ್" (Phishing) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಗಾಳ ಹಾಕಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ, ಆಸೆ ಅಥವಾ ಭಯದ ಗಾಳ ಹಾಕಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು. ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಸಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಯಾವುದು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಯಾವುದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಒಂದು ಜೀವನಾವಶ್ಯಕ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ, ಸೈಬರ್ ಕಳ್ಳರು ಹೇಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾಮಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಅವರಿಗಿಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಫೇಕ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೀವು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪPresence of Mind. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಯುಆರ್ಎಲ್ (URL) ಅಥವಾ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ, ಆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೆಜಾನ್ ಕಂಪನಿಯ ಅಸಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ 'amazon.in' ಅಥವಾ 'amazon.com' ಎಂದು ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಳ್ಳರು ಕಳುಹಿಸುವ ಲಿಂಕ್ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತೇ? 'amaz0n.com' (o ಬದಲು ಸೊನ್ನೆ ಇರುತ್ತದೆ), 'https://www.google.com/search?q=amazon-offer.com', 'free-gift-amazon.xyz' ಹೀಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಮೆಜಾನ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಇರುವ ಬಾಲಂಗೋಚಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನೇ "ಟೈಪೋಸ್ಕ್ವಾಟಿಂಗ್" (Typosquatting) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಿಸ್ಟೇಕ್ ಇರುವ ಡೊಮೇನ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಯಾಮಾರಿಸುವುದು. ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಬದಲು 'Fiipkart' ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಒಂದೇ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅದು ಅಸಲಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಲಿಂಕ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ವಿಳಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೀಗ ಅಥವಾ ಲಾಕ್ ಐಕಾನ್ (HTTPS) ಇದ್ದರೆ ಅದು ಸೇಫ್ ಎಂದು. ಹಿಂದೆ ಇದು ನಿಜವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ (SSL) ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಫೇಕ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗೂ ಲಾಕ್ ಐಕಾನ್ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಬೀಗ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನಂಬಬೇಡಿ. ಕಳ್ಳರು ಎಸ್ಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅಸಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಅದೇ ಬಣ್ಣ, ಅದೇ ಲೋಗೋ, ಅದೇ ಫಾಂಟ್ ಬಳಸಿ ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಸೈಟ್ ರೆಡಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನಿಮ್ಮ ಯೂಸರ್ ನೇಮ್ ಮತ್ತು ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅದು ಲಾಗಿನ್ ಆಗುವ ಬದಲು ಎರರ್ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ನಿಮ್ಮ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಕಳ್ಳನ ಸರ್ವರ್ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅಸಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಎಗರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಡೊಮೇನ್ ವಯಸ್ಸು (Domain Age) ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು. ಎಸ್ಬಿಐ, ಅಮೆಜಾನ್ ಅಥವಾ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗಳು 15-20 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಫೇಕ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗಳು ನಿನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ನಿಮಗೆ ಸಂಶಯ ಬಂದರೆ, 'whois.com' ಎಂಬ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬಂದಿರುವ ಲಿಂಕ್ ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹಾಕಿ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ "Registered Date" ಕಳೆದ ವಾರ ಅಥವಾ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾಲೀಕರ ವಿವರಗಳು "Redacted for Privacy" ಎಂದು ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಫೇಕ್. ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ನಿನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಚೆಕ್ ನಿಂದ ನೀವು ದೊಡ್ಡ ಮೋಸದಿಂದ ಪಾರಾಗಬಹುದು.
ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಟ್ರೆಂಡ್ ಎಂದರೆ ಶಾರ್ಟ್ ಲಿಂಕ್ಗಳು (Short Links). ನಿಮಗೆ ಬರುವ ಮೆಸೇಜ್ ನಲ್ಲಿ 'bit.ly', 'tinyurl' ಅಥವಾ 'is.gd' ಎಂಬ ಪದಗಳಿದ್ದು ಅದರ ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದರೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಇವು ಅಸಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಬಳಸುವ ಮುಖವಾಡಗಳು. ಕಳ್ಳರು ತಾವು ರೆಡಿ ಮಾಡಿದ ಫೇಕ್ ಲಿಂಕ್ ತುಂಬಾ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಸಂಶಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ, ಅದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ (Shorten) ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, 'unshorten.it' ಎಂಬ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಬಳಸಿ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಲಿಂಕ್ ಹಾಕಿದರೆ, ಅದು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ಲಿಂಕ್ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಫೇಕ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ "ಅರ್ಜೆನ್ಸಿ" (Urgency) ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು. "ಇನ್ನು 10 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಆಫರ್ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ", "ಈಗಲೇ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದು ಪವರ್ ಕಟ್ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ", "ತಕ್ಷಣ ಪಾನ್ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ". ಇಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಗಳು ಫೇಕ್ ಮೆಸೇಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಸಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ನಿಮಗೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಸ್ಎಂಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಡೆಡ್ಲೈನ್ ಕೊಟ್ಟು ಹೆದರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಮಗೆ ಯಾರಾದರೂ "ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಒತ್ತಡ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಏನೋ ಮೋಸ ಇದೆ, ಅವರು ನಿಮಗೆ ಯೋಚಿಸಲು ಸಮಯ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಶಾಂತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಅರ್ಧ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನ ಡಿಸೈನ್ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಫೇಕ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷಗಳು (Grammar Mistakes) ಮತ್ತು ಕಾಗುಣಿತ ತಪ್ಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಲೋಗೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಸುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ (Pixelated). ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಲಿಂಕ್ ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 'About Us', 'Contact Us', 'Privacy Policy') ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಲಾಗಿನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಪೇಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಸಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಿಂಕ್, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಟನ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೋ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಲು ಲಿಂಕ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ "ಹೆಸರು, ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ ಹಾಕಿ" ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ನಕಲಿ. ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗಳು (.gov.in ಅಥವಾ .nic.in) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಇಂತಹ ವಿವರ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗೂಗಲ್ ಆಡ್ಸ್ (Google Ads) ಮೂಲಕವೂ ಮೋಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ "Customer Care Number" ಎಂದು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಮೊದಲ ರಿಸಲ್ಟ್ ಫೇಕ್ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕಳ್ಳರು ಗೂಗಲ್ ಗೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮ ನಕಲಿ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಸೈಟ್ ಮೇಲೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ (Sponsored Ad). ನೀವು ಆ ನಂಬರ್ ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ದುಡ್ಡು ಕದಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವಾಗ "Ad" ಅಥವಾ "Sponsored" ಎಂದು ಬರೆದಿರುವ ರಿಸಲ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಕೆಳಗಡೆ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡಿ ಅಸಲಿ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ರಿಸಲ್ಟ್ ಅನ್ನೇ ಆರಿಸಿ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ನೀವು ಫೇಕ್ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಡಿ. ಕೂಡಲೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ (ಏರ್ಪ್ಲೇನ್ ಮೋಡ್). ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಏನಾದರೂ ಫೈಲ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಆಗಿದ್ದರೆ (APK file) ಅದನ್ನು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿ. ನೀವು ಆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಹಾಕಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಬೇರೆ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಬಳಸಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಖಾತೆ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಿ. ಮತ್ತು 1930 ನಂಬರ್ ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ದೂರು ನೀಡಿ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ಮಾತು ನೆನಪಲ್ಲಿರಲಿ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಏನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. "ಫ್ರೀ" ಎನ್ನುವ ಪದವೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಾಳ. ಅಪರಿಚಿತರು ಕಳುಹಿಸುವ ಲಿಂಕ್ ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯದಿರುವುದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆ. ಸಂಶಯ ಬಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೆ ಅಥವಾ ಆಫೀಸ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಆದರೆ ಮೊಬೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಲಿಂಕ್ ನಂಬಿ ಬದುಕು ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಜಾಗರೂಕತೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್.
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.
