ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಡ್ರಾಯರ್ ತೆರೆದರೆ ಸಾಕು, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟು ಹೋದ ಇಯರ್ಫೋನ್, ಹಳೆಯ ಚಾರ್ಜರ್ ಕೇಬಲ್, ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಒಡೆದ ಹಳೆಯ ಫೋನ್ - ಹೀಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಾರದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ರಾಶಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು 'ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ' (E-Waste) ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಸ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಟನ್ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ, 2026ರ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಸದ ರಾಶಿಯನ್ನು ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗ "ಗಣಿ" (Mine) ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಿವೆ! ಹೌದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆದು ಲೋಹ ತೆಗೆಯುವ ಬದಲು, ಹಳೆಯ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳಿಂದಲೇ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ 'ಅರ್ಬನ್ ಮೈನಿಂಗ್' (Urban Mining) ಅಥವಾ 'ನಗರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ' ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಮರುಜೀವ: ಲಿಥಿಯಂ ಮತ್ತು ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬೇಟೆ
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ಜೀವಾಳವೇ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು. ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು 'ಲಿಥಿಯಂ' ಮತ್ತು 'ಕೋಬಾಲ್ಟ್' ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ಖನಿಜಗಳು ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಇವುಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯುವುದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಾನಿಕಾರಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಂದು ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಅಥವಾ ಫೋನ್ನ ಬ್ಯಾಟರಿ ಹಾಳಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರೊಳಗಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಧಾತುಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ (Recycling Plants), ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಿ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ 95% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮರುಬಳಕೆಯಾದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ಗಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಲೋಹದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಷ್ಟೇ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಪಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ನಂತಹ ದೈತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ "ನಮ್ಮ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ 100% ಮರುಬಳಕೆಯ ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಹೊಸ ಫೋನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಫೋನ್ನಿಂದಲೇ ಬಂದಿರಬಹುದು!
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿನ್ಯಾಸ: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬದಲು ಪಾಚಿ!
ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಫೋನ್ನ ಹೊರಭಾಗದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲೂ (Design) 'ಗ್ರೀನ್ ಟೆಕ್' ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಕಸವೇ ಫೋನ್ ಬಾಡಿ: ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಹಳೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಲೆಗಳು (Fishing Nets) ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸಿ, ಬಲವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಯೋ-ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬದಲಿಗೆ, ಜೋಳ, ಕಬ್ಬು ಅಥವಾ ಪಾಚಿಯಿಂದ (Algae) ತಯಾರಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಫೋನ್ ಕವರ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತವೆ.
ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಮರುಬಳಕೆ: ಫೋನ್ನ ಫ್ರೇಮ್ಗೆ ಬಳಸುವ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅನ್ನು ಹಳೆಯ ಕೋಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಗಳು ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ತಯಾರಿಕೆಗಿಂತ 90% ಕಡಿಮೆ ಇಂಗಾಲವನ್ನು (Carbon) ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.
ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುವುದು ಈಗ ಹಕ್ಕು, ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ! (Right to Repair)
ಸುಸ್ಥಿರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾಗವೆಂದರೆ 'ಬಾಳಿಕೆ' (Longevity). ಒಂದು ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ಹೊಸದು ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದನ್ನು ಐದು ವರ್ಷ ಬಳಸುವುದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉಪಕಾರ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈಗ 'ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಫೋನ್' (Modular Phone) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೋಕಿಯಾ (HMD Global) ಮತ್ತು ಫೇರ್ಫೋನ್ (Fairphone) ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಳಕೆದಾರರೇ ಸ್ವತಃ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ.
ಬ್ಯಾಟರಿ ಹಾಳಾಯಿತೇ? ನೀವೇ ಹಿಂಬದಿ ಕವರ್ ತೆಗೆದು ಬದಲಾಯಿಸಿ.
ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸ್ಕ್ರೂ ತೆಗೆದು ಹೊಸ ಪೋರ್ಟ್ ಹಾಕಿ.
ಅಂಟು (Glue) ಹಾಕಿ ಸೀಲ್ ಮಾಡಿದ ಫೋನ್ಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ಸ್ಕ್ರೂ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಪ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತೆರೆಯಬಹುದಾದ ಫೋನ್ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ.
ಗ್ರೀನ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅಪ್ಡೇಟ್
ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಕೂಡ ಈಗ ಗ್ರೀನ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಆಪಲ್ ತಮ್ಮ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಲ್ಲಿ "Clean Energy Charging" ಎಂಬ ಫೀಚರ್ ತಂದಿವೆ. ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪವನ ಶಕ್ತಿ (Green Energy) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಫೋನ್ ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
ಗ್ರೀನ್ ಟೆಕ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಕೇವಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ನಾವು:
ಹಳೆಯ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕದೆ, 'ಇ-ವೇಸ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್'ಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಹೊಸ ಫೋನ್ ಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅದರ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲೆ "Recycled Materials" ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ರಿಪೇರಿ ಇದ್ದರೆ, ಹೊಸದು ಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ನಾವು ವಾಸಿಸುವ ಭೂಮಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಈ 'ಗ್ರೀನ್ ಟೆಕ್' ನಡೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.
